|
|
|
Organizovanje plantažne proizvodnje i prerade Ljekovitog bilja
|
|
POSLOVNI INKUBATOR je radeći na projektima podsticaja poljoprivredne proizvodnje,
pokrenuo jedan veoma značajan projekat u saradnji sa Ministarstvom za nauku i tehnologiju
u Vladi Republike Srpske i Administrativnom službom Grada Banjaluke.Dakle, radi
se o projektu tehnologije proizvodnje i primarne prerade višegodišnjih kultura aromatičnog,
začinskog i ljekovitog bilja.
Plantažnu proizvodnju smo započeli na teritoriji Banja Luke, tačnije planini
Manjača, i mikro oglednim parcelama na području opština Teslić, Čelinac, Prnjavor,
Laktaši i Gradiška. Ogledna parcela na Manjači je trenutno i najveća na teritoriji
BiH i njena površina iznosi četiri hektara. Na toj površini je zasađeno pet kultura
višegodišnjeg aromatičnog, začinskog i ljekovitog bilja koje se tehnološki i naučno
posmatra a to su : Žalfija - Salvia officinalis, Miloduh - Hyssopus officinalis
, Timijan - Thymus vulgaris, Ehinacija - Echinacea angustifolia, i Matičnjak - Melisa
officinalis.
Smatramo da je ovaj pristup plantažne proizvodnje značajan zaokret u sektoru
poljoprivrede na našim područjima. Nezaobilazno je spomenuti da BiH od ukupne trenutne
potrošnje čajeva i začina uvozi oko 90% iz inostranstva. Ako uzmemo u obzir geografski
položaj RS i BiH, doći ćemo do zaključka da se, bez mnogo ulaganja, može pokrenuti
ovakav vid proizvodnje i zaposliti veliki broj trenutno nezaposlenih.
|
|
|
Zasađene kulture ljekovitog bilja
|
|
|
ŽALFIJA - Salvia
officinalis
Žalfija - kadulja je višegodišnja polugrmovita biljka visine 30 do 60 cm. Ima jak
koren i drvenastu stabljiku. Donji delovi stabljike su drvenasti a gornji zeljasti.
Stabljika je uspravna i cetverouglasta. Listovi su uski, elipticni, sitno naborani
s dugackom peteljkom, a na stabljici nasuprotno poredani. . Veliki tamnoljubicasti
cvetovi skupljeni su u cvatove poput klasova koji su sastavljeni od pršljenova.
Cvet je dvousnat, a caška i vencic imaju žlezdaste dlake.
Naziv ove biljke na latinskom upućuje nas da je smatramo veoma lekovitom - njeno
ime, naime, znaci spasonosna i lekovita, kadulja leci promuklost, cisti krv i jaca
živce, grije želudac, otklanja vetrove, pomaže kod svake vrsti nahlade, katara i
influence.
|
|
|
|
|
|
|
|
Miloduh - Hyssopus
officinalis
Miloduh je višegodišnja biljka busenastog oblika sa 60 do 70 cm visokim i uspravnim
grancicama. Listovi gotovo da su goli, lancetasti, po rubovima celoviti, a na vrhu
zaokruženi ili kratko šiljasti te nešto uvijeni. Na obema stranama listova nalaze
se mnogobrojne žlezde s uljem. Cvetovi su sasvim beli, žive plave i ružicaste boje,
a gusto raspore?eni u duge prividne klasove.. Žbunast, mirisan, dekorativan polugram,
visok do 60cm. Stabljike su u donjem delu odrvenjene. Obrasle su duguljastim, lancetastim,
naspramnim listovima 3-3.5 cm dugackim i 6-7mm širokim, s obe strane pokrivenim
sitnim žlezdama s etarskim uljem. Cvetovi su sakupljeni u klasaste cvasti u gornjem
delu stabljke i grancica. Cvetovi su plavi. Ljubicasti rede ružicasti ili beli.
Cveta od juna do setembra.
Miloduh je od davnina poznat kao veoma korisna i lekovita biljka. Pre svega, koristi
se kod prsnih i plucnih bolesti, posebno kod kronicnog bronhalnog katara, nocnog
znojenja izazvanog tuberkulozom pluca, zatim protiv grceva u prsima, kod prekomerne
sluzi u crevima, slabosti probavnih organa, skrofuloze, vodene bolesti, žutice i
dr.
|
|
|
|
|
|
|
|
Timijan - Thymus
vulgaris
Timijan je slican majkinoj dušici, ali je viši i stabljika mu ne puzi po zemlji,
nego raste uspravno (do 30 cm); listovi su uži, cvasti nisu tako zbijene i biljka
ne raste kod nas divlje, nego se gaji.Lišce je sitno, sedece ili na kratkoj dršci,
u celini duguljasto, skoro iglasto , po obodu, celo, nadole jako povijeno, kruto,
od gore skoro golo, a na nalicju obraslo finim, mekim, sivim dlacicama i posuto
mrkim kvržicama. Cvast ima oko 5 ružicastih, 3—6 mm dugackih cvetica na kratkim
drškama. Cašica je cevasta, kratko maljava, zelena ili malo ružicasto-ljubicasta
i dvousnata: donja ima dva iglicasta, a gornja tri tupa zuba.
Timijan je lek i zacin. Ulazi u sastav raznih preparata protiv obicnog, a narocito
protiv velikog kašlja, Extractum Thymi fluidum i Sirupus Thymi compositus. Etarsko
ulje je zbog prisutnog timola i karvakrola izvrsno antisepticno sredsvo. Ulje ulazi
u sastav voda i pasta za usta, lekova protiv vrenja.
|
|
|
|
|
|
|
|
Ehinacija -
Echinacea angustifolia
Ehinaceu su koristili još indijanci kao lek protiv rana prouzrokovanih kožnim prištevima,
aknama i ozeblinama, no njena najveca upotreba bila je protiv ugriza zmija. Aktivna
svojstva biljke otkrivena su krajem XIX veka. zahvaljujuci jednom nemackom doktoru
koji je proveo mnogo godina zajedno s indijancima. Od tada biljka je u centru pažnje
mnogih studija buduci da jaca obrambena svojstva organizma. Zbog te karakteristike
nalazimo je u mnogim farmaceutskim i kozmetickim proizvodima (tretmani protiv bora,
iritirane i suve kože)..biljka iz porodice Asteraceae, ima šuplju stabljiku koja
dostigne od 50-100 cm visine. Listovi su uski, duguljasti i prekriveni sitnim dlacicama.
Cvet je ljubicaste boje. Uzgaja se kao lekovita biljka i ne širi se spontano.
Echinacea sadrži mnogo aktivnih materija koja se mogu grupisati u: -etericna ulja
(20 komponenata) jedan od njih in vitro pakazuje onkološka svojstva (uništava tumoralne
celije). Smatra se da etericna ulja poticu jacanje imunološkog sustava -glukozid
sastavljen od dva šecera koji deluju kao antibiotik protiv raznih bakterija -poliacetileni
koji uništavaju bakterije i gljivice -inulin, vitamin C.
|
|
|
|
|
|
|
|
Matičnjak -
Melisa officinalis
Matičnjak je trajna biljka s cetverouglastom i jako razgranatom stabljikom visine
do 60 cm. Listovi su nasuprotni. s dugackom peteljkom, jajastog oblika, nazubljeni
i slabo dlakavi. Cvetovi su bijeli ili bijelo-žuti, a nalaze se u pršljenastim cvatovima
u pazušcima gomjih listova. Maticnjak je veoma ugodna mirisa, nalik mirisu limuna.
Ukus rnu je aromatican.Cela biljka, a posebno kada se list nagnjeci, odaje jak,
veoma prijatan miris, koji podseca na limun te je poznata i kao "limun-trava". Cvetovi
su beli, plavicasto beli, bledoružicasti ili žuckasto beli, smeštani u pazuhu listova.
Matičnjak je izvanredno sredstvo za sva srcana oboljenja. Oživljava i jaca srce,
a uz to cisti i krv. Maticnjak se preporucuje u lecenju histerije, hipohondrije,
smetnji u menstruaciji, grceva, koji su povezani s menstruacijom, zatim, kod nadutosti,
grceva u crevima, proliva želucanih tegoba, povracanja na nervnoj osnovi, kronicnog
bronhalnog katara, nekih oblika astme i svih depresivnih stanja. Maticnjak je blag,
dobar i veoma prijatan lek protiv nadimanja u organima za varenje, protiv neuralgije,
histerije, neurastenije, gadenja, povracanja i proliva, za jacanje organizma.
|
|
|